اینماد چیست؟ نحوه دریافت اینماد، مدارک و تفاوت سطح‌های ستاره

اینماد یا «نماد اعتماد الکترونیکی» مجوزی است که مرکز توسعه‌ی تجارت الکترونیکی، زیرمجموعه‌ی وزارت صمت، پس از احراز هویت صاحب یک فروشگاه اینترنتی و بررسی سایت او صادر می‌کند. این نماد در پایین سایت نمایش داده می‌شود و به مشتری نشان می‌دهد فروشنده شناسایی شده و جای پیگیری شکایت مشخص است. بسیاری از درگاه‌های پرداخت هم برای فعال‌سازی کامل، اینماد را شرط می‌دانند.

خلاصه در چند خط

• اینماد از سایت رسمی enamad.ir درخواست می‌شود و همه‌ی مراحل آنلاین است.
• برای درخواست معمولاً به سایتی فعال روی دامنه‌ی اختصاصی، شماره‌ی موبایل به نام خودتان، کارت ملی و نشانی قابل‌تأیید نیاز دارید.
• سطح‌های اینماد با ستاره مشخص می‌شوند؛ سطح‌های پایین‌تر مدارک کمتری می‌خواهند و سطح‌های بالاتر به مجوز کسب و سابقه نیاز دارند.
• بیشترین دلیل رد درخواست، ناقص‌بودن سایت است: صفحه‌ی تماس، قوانین، قیمت‌ها یا اطلاعات مالک.
• قوانین و شرایط اینماد گاهی تغییر می‌کند؛ پیش از اقدام، راهنمای به‌روز سایت رسمی را بخوانید.

اینماد چیست و چرا مهم است؟

وقتی کسی برای اولین بار از یک فروشگاه اینترنتی ناشناس خرید می‌کند، نمی‌داند پشت سایت چه کسی است. اگر کالا نرسد یا با توضیحات نخواند، به کجا مراجعه کند؟ اینماد پاسخ رسمی به همین نگرانی است. مرکز توسعه‌ی تجارت الکترونیکی هویت صاحب سایت را تأیید می‌کند، نشانی و راه تماس او را ثبت می‌کند و در صورت شکایت مشتری، مرجعی برای پیگیری وجود دارد.

نماد اینماد یک تصویر ساده نیست که هرکس بتواند کپی کند. وقتی مشتری روی آن کلیک می‌کند، صفحه‌ای در دامنه‌ی enamad.ir باز می‌شود که نام کسب‌وکار، دامنه‌ی سایت، سطح نماد و تاریخ اعتبار را نشان می‌دهد. اگر نماد روی سایتی کپی شده باشد که مالکش نیست، این صفحه با دامنه نمی‌خواند. به همین دلیل به مشتری‌ها همیشه توصیه می‌شود روی نماد کلیک کنند و نام دامنه را در صفحه‌ی بازشده مقایسه کنند.

اینماد برای چه کسانی لازم است؟

اینماد برای هر سایتی که کالا یا خدمات را به‌صورت آنلاین می‌فروشد و پول دریافت می‌کند مفید است، اما اهمیت عملی آن در سه جا بیشتر حس می‌شود:

1. درگاه پرداخت: بیشتر شرکت‌های پرداخت‌یار و بانک‌ها برای فعال‌کردن کامل درگاه، اینماد را پیش‌شرط می‌دانند. برخی از آن‌ها درگاه را در ابتدا با محدودیت فعال می‌کنند و پس از دریافت اینماد، محدودیت را برمی‌دارند. جزئیات را در مقاله‌ی درگاه پرداخت اینترنتی توضیح داده‌ایم.
2. اعتماد مشتری: خریدار ایرانی به نماد اعتماد عادت کرده است. نبودن آن، به‌ویژه برای فروشگاهی که هنوز شناخته‌شده نیست، می‌تواند باعث رهاشدن سبد خرید شود.
3. همکاری با سایت‌های دیگر: برخی بازارگاه‌ها، مقایسه‌گرهای قیمت و شرکت‌های خدماتی هم ممکن است برای همکاری، داشتن اینماد را بخواهند.

برای سایتی که فقط معرفی می‌کند و چیزی نمی‌فروشد، مثل سایت شرکتی یا رزومه‌ی شخصی، اینماد معمولاً ضرورتی ندارد.

نحوه دریافت اینماد قدم‌به‌قدم

مراحل دریافت اینماد در طول سال‌ها چند بار تغییر کرده است. آنچه در ادامه می‌آید، شکل کلی فرایند در زمان نگارش است؛ جزئیات دقیق، فرم‌ها و ترتیب مراحل را در راهنمای سایت enamad.ir بررسی کنید.

۱. آماده‌کردن سایت پیش از درخواست

این مرحله را جدی بگیرید، چون بیشتر درخواست‌ها به خاطر ناقص‌بودن سایت برگشت می‌خورند. پیش از ثبت درخواست، سایت باید کامل و قابل‌استفاده باشد، نه در حال ساخت. بخش «آماده‌سازی سایت» در ادامه‌ی همین مقاله فهرست کامل را دارد.

۲. ثبت‌نام در سایت اینماد

در enamad.ir با کد ملی و شماره‌ی موبایل ثبت‌نام می‌کنید. شماره‌ی موبایل باید به نام خود شما باشد، چون تطبیق کد ملی و مالکیت سیم‌کارت به‌صورت خودکار بررسی می‌شود. اگر سیم‌کارت به نام همسر یا پدر شماست، پیش از شروع یک سیم‌کارت به نام خودتان تهیه کنید.

۳. تکمیل اطلاعات هویتی

اطلاعات شناسنامه‌ای، تصویر کارت ملی و در برخی موارد عکس یا تصویر احراز هویت خواسته می‌شود. اگر درخواست برای شخص حقوقی است، اطلاعات شرکت، شناسه‌ی ملی و مدارک ثبتی و مشخصات صاحبان امضا هم لازم است.

۴. ثبت نشانی و تأیید آن

نشانی کسب‌وکار با کد پستی ثبت می‌شود و باید با اطلاعات رسمی پست بخواند. اینماد برای تأیید نشانی از روش‌هایی مثل تطبیق کد پستی یا ارسال کد به نشانی ثبت‌شده استفاده کرده است. نشانی‌ای بدهید که واقعاً در آن در دسترس هستید و نامه دریافت می‌کنید.

۵. ثبت دامنه و تأیید مالکیت آن

در این مرحله دامنه‌ی سایت را معرفی می‌کنید. اینماد بررسی می‌کند که دامنه متعلق به خود متقاضی باشد. برای دامنه‌های ir. این کار معمولاً با تطبیق اطلاعات شناسه‌ی ایرنیک انجام می‌شود؛ پس دامنه را با شناسه‌ی ایرنیکِ به نام خودتان ثبت کنید، نه با شناسه‌ی طراح سایت یا یک آشنا. برای دامنه‌های بین‌المللی هم روش‌هایی مثل قرار دادن کد یا فایل مشخص روی سایت یا تأیید از طریق ایمیل به کار می‌رود. درباره‌ی ثبت درست دامنه، مقاله‌ی ثبت دامنه ir را بخوانید.

۶. ارسال درخواست و بررسی کارشناس

پس از تکمیل اطلاعات، درخواست برای بررسی ارسال می‌شود. کارشناس سایت را باز می‌کند، صفحات را می‌بیند و اطلاعات را با مدارک تطبیق می‌دهد. اگر ایرادی باشد، پیامی با توضیح ایراد دریافت می‌کنید و پس از رفع آن، درخواست دوباره بررسی می‌شود. زمان این بررسی ثابت نیست و به حجم درخواست‌ها و کامل‌بودن پرونده‌ی شما بستگی دارد.

۷. قرار دادن کد نماد در سایت

پس از تأیید، کدی دریافت می‌کنید که باید در سایت، معمولاً در پاورقی همه‌ی صفحات، قرار بگیرد. این کد را دست‌کاری نکنید؛ اگر لینک یا شناسه‌ی آن تغییر کند، نماد کار نمی‌کند. در بسیاری از سایت‌سازها جای مشخصی برای این کد وجود دارد؛ در وبیتی هم کد اینماد را می‌توانید در فوتر سایت قرار دهید.

۸. تمدید و نگهداری

اینماد تاریخ اعتبار دارد و باید پیش از پایان آن تمدید شود. همچنین اگر نشانی، شماره‌ی تماس یا دامنه را تغییر دادید، اطلاعات را در پنل اینماد به‌روز کنید. نماد ممکن است در صورت شکایت‌های رسیدگی‌نشده یا تخلف، تعلیق شود.

مدارک اینماد: چه چیزهایی آماده کنیم؟

فهرست دقیق مدارک به نوع متقاضی (شخص حقوقی یا حقیقی) و سطح درخواستی بستگی دارد. جدول زیر شکل کلی را نشان می‌دهد؛ برای فهرست قطعی، به سایت رسمی مراجعه کنید.

نکته‌های مهم درباره‌ی مدارک

• همه‌ی اطلاعات باید به نام یک نفر یا یک شرکت باشد: دامنه، موبایل، نشانی و حساب بانکی درگاه. ناهمخوانی میان این‌ها رایج‌ترین گره پرونده‌هاست.
• اگر کسب‌وکار خانوادگی است، از همان ابتدا مشخص کنید متقاضی چه کسی است و همه‌چیز را به نام همان شخص ثبت کنید.
• فعالیت‌هایی مثل فروش دارو، مکمل، محصولات آرایشی و بهداشتی، مواد غذایی خاص یا خدمات پزشکی ممکن است علاوه بر اینماد، به مجوز نهاد مربوط نیاز داشته باشند. پیش از راه‌اندازی، وضعیت صنف خودتان را بررسی کنید.

سطح‌های اینماد: یک ستاره، دو ستاره و بدون ستاره

اینماد سطح‌بندی دارد و سطح هر فروشگاه با تعداد ستاره نمایش داده می‌شود. هرچه سطح بالاتر باشد، مدارک بیشتری بررسی شده و معمولاً سابقه‌ی فعالیت طولانی‌تری پشت آن است. عنوان دقیق سطح‌ها، شرایط و محدودیت‌های هرکدام در طول زمان تغییر کرده است، پس جدول زیر را تصویر کلی بدانید.

اینماد یک ستاره چیست؟

اینماد یک ستاره سطحی است که بیشتر فروشگاه‌های کوچک ابتدا آن را می‌گیرند. در این سطح هویت متقاضی، نشانی، دامنه و محتوای سایت بررسی می‌شود. برای بسیاری از درگاه‌های پرداخت و برای اعتماد عمومی مشتری، همین سطح کافی است. پس از گذشت مدتی و با ارائه‌ی مدارک بیشتر، می‌توانید درخواست ارتقا بدهید.

اینماد بدون ستاره چیست؟

اینماد بدون ستاره سطحی ابتدایی است که برای کسانی در نظر گرفته شده که هنوز همه‌ی شرایط سطح یک ستاره را کامل نکرده‌اند. این سطح معمولاً با محدودیت‌هایی همراه است؛ مثلاً در نوع کالاهای قابل فروش یا سقف تراکنش. پیش از تکیه بر آن، بپرسید درگاه پرداخت موردنظرتان این سطح را می‌پذیرد یا نه، چون سیاست شرکت‌ها یکسان نیست.

ستاره‌ها روی فروش اثر دارند؟

مشتری عادی معمولاً تفاوت یک و دو ستاره را دقیق نمی‌شناسد؛ مهم این است که نماد واقعی و معتبر باشد. اما برای همکاری با برخی شرکت‌ها، دریافت سقف تراکنش بالاتر یا فروش در برخی حوزه‌ها، سطح بالاتر ممکن است لازم شود. پس عجله‌ای برای ستاره‌ی بیشتر نداشته باشید، اما مسیر ارتقا را بشناسید.

آیا اینماد بدون جواز کسب ممکن است؟

بله، در بسیاری از موارد برای سطح‌های ابتدایی، جواز کسب لازم نیست. این یکی از پرجست‌وجوترین پرسش‌هاست، چون بیشتر فروشندگان خانگی، مثلاً خانمی در تبریز که شیرینی خانگی می‌پزد یا جوانی در رشت که لوازم جانبی موبایل می‌فروشد، جواز کسب ندارند.

چند نکته در این زمینه:

• برای سطح‌های پایین، احراز هویت، نشانی و دامنه معمولاً کافی است و جواز کسب از شما خواسته نمی‌شود.
• برای ارتقا به سطح بالاتر، جواز کسب یا ثبت شرکت معمولاً شرط است.
• در برخی صنف‌ها، صرف‌نظر از سطح، مجوز تخصصی لازم است؛ مثلاً فروش مواد غذایی بسته‌بندی‌شده یا محصولات سلامت ممکن است به مجوزهای بهداشتی نیاز داشته باشد.
• مجوز کسب‌وکارهای اینترنتی در سال‌های اخیر از طریق درگاه ملی مجوزها هم قابل پیگیری شده است. اگر قصد رشد دارید، بررسی آن را به تعویق نیندازید.

خلاصه این‌که نداشتن جواز کسب نباید مانع شروع شما شود، اما بهتر است برای مرحله‌ی بعد برنامه داشته باشید.

آماده‌سازی سایت برای اینماد: چک‌لیست

بیشتر ردشدن‌ها به خاطر سایت است، نه مدارک. کارشناس اینماد سایت را مثل یک مشتری باز می‌کند و دنبال این موارد می‌گردد:

• سایت روی دامنه‌ی اختصاصی بالا است و گواهی امنیتی (https) دارد.
• صفحه‌ی «تماس با ما» با نشانی کامل، شماره‌ی تماس و ایمیل وجود دارد و نشانی با اطلاعات پرونده یکی است.
• صفحه‌ی «درباره‌ی ما» معرفی واقعی کسب‌وکار است، نه متن تکراری یا لورم ایپسوم.
• صفحه‌ی «قوانین و مقررات» شامل شرایط خرید، ارسال، بازگشت کالا و حریم خصوصی است.
• محصولات یا خدمات واقعی با قیمت و توضیح نمایش داده می‌شوند و سایت خالی نیست.
• امکان خرید یا دست‌کم ثبت سفارش در سایت وجود دارد.
• هیچ صفحه‌ی خراب، لینک مرده یا بخش «در حال ساخت» دیده نمی‌شود.
• کالای ممنوع یا نیازمند مجوزی که ندارید، در سایت نیست.
• نام کسب‌وکار در سایت با نامی که در پرونده نوشته‌اید یکی است.
• سایت روی گوشی درست نمایش داده می‌شود.

مثال: فروشگاه زعفران در مشهد

فرض کنید علی در مشهد زعفران بسته‌بندی‌شده می‌فروشد و می‌خواهد اینماد بگیرد. ابتدا دامنه‌ای ir. با شناسه‌ی ایرنیک به نام خودش ثبت می‌کند و آن را به سایت وصل می‌کند. صفحه‌ی تماس را با نشانی مغازه و تلفن ثابت تکمیل می‌کند، قوانین ارسال و مرجوعی را می‌نویسد و ده محصول را با قیمت و عکس واقعی وارد می‌کند. بعد در enamad.ir ثبت‌نام می‌کند و همه‌ی اطلاعات را با همان نام و نشانی می‌دهد. چون فروش مواد غذایی است، بررسی می‌کند که آیا محصولات بسته‌بندی‌شده‌اش به مجوز بهداشتی نیاز دارد یا نه. این ترتیب، احتمال برگشت پرونده را به‌شدت کم می‌کند.

اشتباه‌های رایج در درخواست اینماد

اینماد روی زیردامنه یا دامنه‌ی اختصاصی؟

اینماد برای دامنه صادر می‌شود و مالکیت دامنه یکی از شرط‌های اصلی است. روی زیردامنه‌ای که متعلق به یک سرویس دیگر است، مثل name.example.com، اثبات مالکیت معمولاً ممکن نیست. به همین دلیل فروشگاهی که می‌خواهد اینماد بگیرد، باید دامنه‌ی اختصاصی داشته باشد. پیش از اقدام، شرایط به‌روز را در سایت اینماد ببینید.

در وبیتی سایت ابتدا روی زیردامنه‌ی رایگان name.webiti.ir بالا می‌آید که برای ساخت، تست و حتی شروع فروش کافی است. وقتی آماده‌ی گرفتن اینماد شدید، با پلن پولی دامنه‌ی خودتان را با دو رکورد DNS وصل می‌کنید و گواهی SSL به‌طور خودکار صادر می‌شود. راهنمای اتصال دامنه مراحل را نشان می‌دهد.

ترتیب پیشنهادی: اینماد، درگاه، فروش

بسیاری از فروشندگان نمی‌دانند اول کدام را انجام دهند. ترتیبی که معمولاً کمترین گره را دارد این است:

1. دامنه را به نام خودتان ثبت کنید.
2. سایت را کامل بسازید: محصولات، قیمت، تماس، قوانین.
3. دامنه را به سایت وصل کنید.
4. درخواست اینماد را ثبت کنید.
5. هم‌زمان، ثبت‌نام در درگاه پرداخت را آغاز کنید؛ برخی شرکت‌ها اجازه می‌دهند تا رسیدن اینماد، مدارک دیگر بررسی شود.
6. در این فاصله، سفارش‌ها را با کارت‌به‌کارت بپذیرید.
7. پس از دریافت اینماد، کد را در فوتر بگذارید و درگاه را کامل فعال کنید.

اگر هنوز در مرحله‌ی تصمیم‌گیری هستید، مقاله‌ی راه اندازی فروشگاه اینترنتی تصویر کامل مسیر را می‌دهد.

جمع‌بندی و قدم بعدی

اینماد کاری بوروکراتیک به نظر می‌رسد، اما اگر سایت را از قبل کامل کنید و همه‌ی اطلاعات به نام یک نفر باشد، معمولاً بدون دردسر طی می‌شود. نماد را فقط برای درگاه نگیرید؛ آن را بخشی از اعتمادسازی فروشگاهتان بدانید، کنار نظرات واقعی خریداران، قوانین روشن و پاسخ‌گویی سریع.

اگر هنوز فروشگاهی ندارید که برای اینماد آماده باشد، می‌توانید در وبیتی با یکی از قالب‌های آماده آن را بسازید، صفحات لازم را تکمیل کنید و پس از اتصال دامنه، کد اینماد را در فوتر بگذارید.

پرسش‌های متداول

اینماد چیست و چه کسی آن را صادر می‌کند؟

اینماد یا نماد اعتماد الکترونیکی را مرکز توسعه‌ی تجارت الکترونیکی، زیرمجموعه‌ی وزارت صنعت، معدن و تجارت، صادر می‌کند. این نماد نشان می‌دهد هویت صاحب سایت، نشانی و دامنه‌اش بررسی شده و مشتری در صورت مشکل مرجعی برای شکایت دارد. نماد در پاورقی سایت قرار می‌گیرد و با کلیک روی آن، اطلاعات فروشگاه در سایت رسمی enamad.ir نمایش داده می‌شود.

نحوه دریافت اینماد به چه صورت است؟

ابتدا سایت را کامل می‌کنید، سپس در enamad.ir با کد ملی و موبایلی که به نام خودتان است ثبت‌نام می‌کنید. اطلاعات هویتی، نشانی و دامنه را وارد می‌کنید و مالکیت دامنه را تأیید می‌کنید. کارشناس سایت را بررسی می‌کند و در صورت تأیید، کد نماد را دریافت می‌کنید که باید در فوتر سایت قرار بگیرد. جزئیات به‌روز را از سایت رسمی ببینید.

آیا می‌توان اینماد بدون جواز کسب گرفت؟

برای سطح‌های ابتدایی معمولاً جواز کسب لازم نیست و احراز هویت، تأیید نشانی و مالکیت دامنه کافی است. برای ارتقا به سطح‌های بالاتر، جواز کسب یا ثبت شرکت معمولاً شرط می‌شود. برخی صنف‌ها مانند مواد غذایی، دارو و محصولات سلامت ممکن است مستقل از سطح، به مجوز تخصصی نیاز داشته باشند. شرایط را پیش از اقدام در سایت اینماد بررسی کنید.

فرق اینماد یک ستاره و بدون ستاره چیست؟

اینماد بدون ستاره سطحی ابتدایی است که با احراز پایه داده می‌شود و معمولاً محدودیت‌هایی در نوع فعالیت یا حجم فروش دارد. اینماد یک ستاره پس از تأیید کامل هویت، نشانی، دامنه و سایت صادر می‌شود و برای بیشتر فروشگاه‌های کوچک و درگاه‌های پرداخت کافی است. شرایط دقیق هر سطح ممکن است تغییر کند، پس آن را از enamad.ir بپرسید.

مدارک اینماد برای اشخاص حقیقی چیست؟

برای شخص حقیقی معمولاً کارت ملی و اطلاعات هویتی، شماره‌ی موبایل به نام خود متقاضی، نشانی با کد پستی معتبر، دامنه‌ای که به نام متقاضی ثبت شده و سایتی کامل با صفحات تماس، قوانین و محصولات دارای قیمت لازم است. برای سطح‌های بالاتر، جواز کسب یا مجوز صنفی هم خواسته می‌شود. فهرست قطعی را از سایت رسمی اینماد بگیرید.

آیا بدون اینماد می‌توان درگاه پرداخت گرفت؟

برخی شرکت‌های پرداخت‌یار درگاه را پیش از اینماد با محدودیت یا به‌صورت آزمایشی فعال می‌کنند و فعال‌سازی کامل را به دریافت اینماد موکول می‌کنند؛ برخی دیگر از ابتدا اینماد می‌خواهند. سیاست‌ها متفاوت است و تغییر می‌کند. در این فاصله می‌توانید سفارش‌ها را با کارت‌به‌کارت دریافت کنید و هم‌زمان درخواست اینماد و درگاه را پیش ببرید.

آیا روی زیردامنه می‌توان اینماد گرفت؟

اینماد برای دامنه‌ای صادر می‌شود که مالکیتش به نام متقاضی قابل‌اثبات باشد. روی زیردامنه‌ای که متعلق به سرویس دیگری است، این اثبات معمولاً ممکن نیست؛ پس برای دریافت اینماد به دامنه‌ی اختصاصی نیاز دارید. می‌توانید سایت را روی زیردامنه‌ی رایگان بسازید و تست کنید و پیش از درخواست اینماد، دامنه‌ی خودتان را به آن وصل کنید.